Bir eğitmenin yaklaşımını anlamanın en doğrudan yolu, öğrencilerinin kayıtlarını karşılaştırmaktır. Yöntem basittir: aynı sınıftan çıkmış üç piyanistin aynı eserdeki icraları dinlenir.
Dört başlık not edilir. Birincisi tempo tercihi ve esneme miktarı.
İkincisi pedal kullanımı; sesler ne kadar birbirine karışıyor? Üçüncüsü ton; en yumuşak ve en güçlü ses arasındaki mesafe. Dördüncüsü cümle sınırları; nefes nerede alınıyor? Dört başlıkta ortak çıkan tercihler eğitmenin izidir; farklı çıkanlar icracının kendi payıdır.
Bu çalışma kursiyer için yalnız bilgi değil, dinleme eğitimi olarak da işlev görür. Karşılaştırmalı dinleme, tek kayıt dinlemekten çok daha öğreticidir.
Dinleme sırasında dört başlık için kısa notlar tutulur ve üç icra yan yana bir çizelgeye yazılır. Çizelge doldurulduğunda hangi tercihlerin ortak, hangilerinin kişisel olduğu bakılınca görülür.
Aynı çizelge kursiyerin kendi kaydı için de doldurulabilir; böylece kendi tercihlerinin hangi geleneğe yakın durduğu somut biçimde görünür hâle gelir. Karşılaştırma yapılırken kayıt tarihleri de not edilir; aynı sınıftan çıkmış olsalar bile farklı kuşaklara ait icracılar, dönemin genel icra alışkanlıklarını da taşır ve bu ayırt edilmelidir.
Derslerimizde repertuvar çalışılırken karşılaştırmalı dinleme listeleri verilir.